Tahıl ana; KİNOA

İnsanların yarısından fazlasının yetersiz ve düzensiz beslendiği günümüzde bu sorunu çözecek alternatif ürünlere ihtiyaç duyulmaktadır. Buna bağlı olarak bireyler daha sağlıklı ve besleyici değerleri yüksek gıdalara yönelmiştir. Bitkilere yönelim artmış durumda olup yüksek oranda protein içeren, zengin mineral, vitamin ve lif kaynağı olan tahıl benzeri ürünler yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır.

Bu bitkilerden biri olarak görülen Kinoa “süper besin”, “mucize tahıl” olarak isimlendirilir. Kinoa; biyolojik değeri yüksek proteinleri ve Omega-3 ve 6 yağ asitlerini yüksek miktarda içermesi, mineral, vitaminler ve biyoaktif bileşenler gibi önemli mikro-besinsel bileşenlerini de yeterli ve dengeli miktarda içerir. Diyet lifinin de önemli bir kaynağıdır. Glisemik indeksinin düşük olması ve sahip olduğu fitosteroidleri ile insan sağlığı açısından önemli faydalar sağlayan, tahıl benzeri bir besindir.

Kinoa, fonksiyonel gıdalara mükemmel bir örnektir. Fonksiyonel özellikleri içerdiği proteinler, antioksidanlar, yağ asitleri, mineraller ve vitaminlerinden kaynaklanır.

Kinoada, acı ve sabunumsu tada sahip olan saponinler bulunur. Kinoanın lezzet ve rengini etkileyeceğinden tüketimden önce parlatma ve yıkama ile uzaklaştırılır. Saponinler tohumun dış kısmında bulunur.

Kinoa, içerdiği karbonhidratlar ile temel bir besin içeriğine sahiptir.

α-amilaz ve α-glukozidaz, ince bağırsakta karbonhidrat sindirimiyle ilgili anahtar enzimlerdir. Bu enzimlerin inhibitörleri, diyabetik hastalarda nişastanın parçalanmasını geciktirir ve tokluk kan glikoz seviyelerini düşürür. Bu durum, ilaç kullanımındansa doğal ve güvenilir bir alternatiftir.

Kinoa tohumları yüksek protein içeriğine sahiptir. Buğday, çavdar, yulaf, darı, mısır ve pirinçten çok daha fazla protein içermektedir.

Albümin ve Globulin, proteinlerin büyük kısmını oluşturur. Kinoa, hiç prolamin içermemektedir. Glutensiz bir tahıldır ve Kinoa, tüm esansiyel amino asitleri, önemli element ve vitaminleri içeren aynı zamanda gluten içermeyen tek bitkisel kaynaklı besindir.

Kinoa, çölyak hastaları gibi gluten intolerasyonu olan bireyler için özel olarak besleyici, ekonomik, hazırlanması kolay, lezzetli bir besin kaynağıdır.

Kinoa tohumları, yağ oranı yönünden yağ bitkileri ile kıyaslandığında fakir, fakat tahıllara göre daha zengindir. Omega-3 ve omega-6 açısından zengindir. Omega-3 ve omega-6 yağ asitleri, esansiyel yağ asitleri olup insan vücudunda sentezlenemez, gıdalardan elde edilmeleri gerekir. İçerdiği omega yağ asitlerinden dolayı kardiyovasküler hastalık, artmış insülin duyarlılığıüzerinde çeşitli olumlu etkileri vardır.

Kinoa yağı sarımtırak, keskin kokulu, acı ve yakıcı bir aromaya sahiptir. Kinoa yağında yaklaşık olarak % 11 oranında doymuş yağ olduğu, doymuş yağ asitleri arasında da palmitik asitin baskın olduğu ifade edilmiştir.


Kinoa, iyi bir mineral kaynağıdır. Diğer tahıllardan daha fazla kalsiyum, magnezyum, potasyum, fosfor, çinko ve demir içermektedir.

Kinoa, vitamin bakımından da zengindir. Tohumları Folik asit ve C vitamini kaynağıdır. Lipit oksidasyonuna karşı doğal bir savunma görevi gören E vitaminide yüksek miktarda bulunur.

Kinoa, enerji sağlanması, tokluk/gastrik boşalma üzerine etki, kan şekeri kontrolü ve insülin metabolizması, kolesterol ve trigliserit metabolizmasında olumlu etkilere sahiptir. Kinoada bulunan karbonhidratlar yararlı hipoglisemik etkilere sahiptir ve serbest yağ asitlerinin indirgenmesine neden oldukları için de nutrasötik bir gıda kaynağı olarak düşünülebilir.

Kinoa, veganların protein ve karbonhidrat ihtiyaçlarını karşılayan besleyici bir besindir.

Bunların yanı sıra kinoa kolesterol de içermemektedir.

Kinoanın kendine özgü bir aromasının olması, baskın bir tat ve kokusunun olmamasından dolayı, dünya mutfaklarında tercih edildiği gibi, Türk damak tadına uygunluğu bakımından son zamanlarda oldukça yaygınlaşmıştır. Ana yemek, atıştırmalık, aperatif yiyeceklere kadar çok farklı şekillerde tüketilebilir.

Haşlanmış, demlenmiş kinoanın 100 gramı 120 kaloridir. 1 çorba kaşığı ise 25 kalori olup içerdiği yüksek ve kompleks karbonhidrat, kaliteli protein ve yağ içeriğinden dolayı öğünlerde rahatlıkla tüketilebilir.

Kinoa tohumları un şekline getirilerek ekmek, makarna ve diğer unlu mamullerin yapımında, buğday veya diğer tahılların unları ile karıştırılarak kullanılabilmektedir.

Kinoa tohumlar çorbalara ve ekmeklere katılabilmekte, haşlanmış kinoa tohumu ise salatalarda ve yemeklerde kullanılmaktadır. Kinoa unu makarna, krep, ekmek, bisküvi, kek ve kraker yapımında kullanılabilmektedir.


 

KAYNAKÇA

ÇAYĞARACI, A. (2018). FARKLI SULAMA SUYU MİKTARI VE BESİN ÇÖZELTİSİ UYGULAMALARININ KİNOA ÇÖZELTİSİ UYGULAMALARININ KİNOA ÜZERİNE ETKİSİ. T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ FAKÜLTESİ.

Erol ORAL, F. A. (2020). Giberellik Asit (GA3) Ön Uygulamasına Tabi Tutulmuş Kinoa (Chenopodium quinoa Willd.). KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 349-356.

Fatma HAYIT, B. Y. (2020). KİNOANIN ÖNEMİ, FIRIN ÜRÜNLERİNDE KULLANIMI VE SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ. Journel of Scientific Reports-C.

Maide BAYRAM, S. P. (2018). Kinoa ve Sağlık Üzerine Etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi , 47-57.

Ş. Rumeysa OSMANLIOĞLU DAĞ1, A. M. (2019). KİNOA (CHENOPODIUM QUINOA WILLD.) ÜZERİNE BİR DERLEME. Ankara Ecz. Fak. Dergisi, 309-333.

0 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör